strączki w misce, substancje antyodżywcze

Substancje antyodżywcze są naturalnymi lub syntetycznymi związkami znajdującymi się głównie w produktach roślinnych, które mogą zakłócać przyswajanie składników odżywczych i prowadzić do negatywnych skutków zdrowotnych, takich jak nudności, wzdęcia, bóle głowy, wysypki i niedobory żywieniowe. Przykładami substancji antyodżywczych są fitany, szczawiany i lektyny. Chociaż te substancje mogą mieć niekorzystne efekty, to jednak posiadają również korzyści zdrowotne i istnieją różne metody zmniejszające ich negatywny wpływ na zdrowie, takie jak obróbka mechaniczna, termiczna i biochemiczna (Popova & Mihaylova, 20191).

 

Czym są substancje antyodżywcze?

Substancje antyodżywcze, takie jak lektyny, fitany i szczawiany, występują naturalnie w wielu produktach spożywczych, w tym w roślinach strączkowych, zbóż, orzechach i nasionach. Chociaż w małych ilościach mogą one pełnić pozytywne funkcje, takie jak ochrona roślin przed szkodnikami, w większych dawkach mogą negatywnie wpływać na zdrowie jelit.

„Do substancji antyodżywczych zaliczamy:

Fitany (kwas fitynowy)
Szczawiany
Lektyny
Inhibitory proteazy
Inhibitory amylazy
Glukozynolany
Saponiny
Alkaloidy (np. solanina)
Taniny
Goitrogeny”

Wpływ na jelita i zdrowie ogólne

  • Zakłócenie wchłaniania składników odżywczych: Substancje antyodżywcze mogą wiązać się z minerałami, uniemożliwiając ich wchłanianie. Może to prowadzić do niedoborów składników odżywczych, mimo spożywania zbilansowanej diety.
  • Podrażnienie błony śluzowej: Niektóre substancje antyodżywcze mogą drażnić błonę śluzową jelit, prowadząc do stanów zapalnych i problemów trawiennych.
  • Wpływ na mikroflorę jelitową: Zdrowa mikroflora jelitowa jest kluczowa dla naszego ogólnego stanu zdrowia. Substancje antyodżywcze mogą zakłócać równowagę bakteryjną w jelitach.

Pozytywne aspekty substancji antyodżywczych

Chociaż substancje antyodżywcze powszechnie występują w żywności roślinnej i mogą mieć niekorzystne skutki, takie jak zmniejszenie dostępności składników odżywczych i inhibicja wzrostu, to także wykazują korzyści zdrowotne, np. mogą obniżać poziom glukozy i insuliny we krwi oraz poziom cholesterolu i trójglicerydów. Kwas fitynowy, lektyny, związki fenolowe, inhibitory amylazy oraz saponiny zostały powiązane z niższym ryzykiem raka (Thompson, 19932).

Czytaj również:  Działanie odchudzające ekstraktu z zielonej herbaty

Metody zmniejszania negatywnego wpływu

  • Odpowiednie przygotowanie żywności: Namaczanie, kiełkowanie, fermentacja i gotowanie to metody, które mogą znacznie zmniejszyć poziom substancji antyodżywczych w żywności, działając synergicznie, aby dostarczyć żywność o niższej zawartości tych związków.
  • Zróżnicowana dieta: Ograniczenie spożywania produktów bogatych w substancje antyodżywcze i jednoczesne zwiększenie spożycia różnorodnych produktów bogatych w składniki odżywcze może pomóc w utrzymaniu zdrowia jelit.

Substancje antyodżywcze, mimo że mogą zakłócać przyswajanie składników odżywczych i wywoływać negatywne efekty zdrowotne, posiadają również korzyści dla naszego zdrowia. Przez świadome podejście do sposobu przygotowania żywności i zróżnicowanie diety, możemy zminimalizować ich negatywny wpływ i cieszyć się lepszym zdrowiem. Interakcje między mikroskładnikami odżywczymi a genami mają znaczenie dla procesów zapalnych, odpowiedzi immunologicznej i aktywności antyoksydacyjnej, co ma znaczenie dla starzenia się i długowieczności (Mocchegiani et al., 2014).

Przypisy:

1 Antinutrients in Plant-based Foods: A Review, A. Popova, D. Mihaylova, 29 lip 2019

2 Potential health benefits and problems associated with antinutrients in foods, L. Thompson, 1993

 

 

Polecane

Sposoby na zniszczone włosy

5 sposobów na zniszczone włosy

Jest mnóstwo czynników, wpływających destrukcyjnie na nasze włosy. Należą do…

Czytaj więcej
dieta na cukrzycę

Poznaj wczesne objawy cukrzycy – postaw na profilaktykę

Cukrzyca to bardzo groźna i podstępna choroba, a jej objawy…

Czytaj więcej
Przekąska niskokaloryczna

Przekąska naprawdę niskokaloryczna

Najeść się do syta, nie mieć wyrzutów sumienia i przy…

Czytaj więcej
Bieżnia

Nowoczesna bieżnia naładuje telefon

Lubisz ćwiczyć? Dzięki tej maszynie będziesz mógł nie tylko zadbać…

Czytaj więcej
Trzeci trymestr ciąży

Trzeci trymestr ciąży

Trymestr trwa od 29 tygodnia ciąży i jest okresem, w…

Czytaj więcej