płatki owsiane muesli w miseczce

Fityniany, inaczej kwas fitynowy, stanowią integralną część diety opartej na roślinach. Znajdują się w ziarnach, orzechach, nasionach i strączkach, a ich rola w odżywianiu i wpływ na zdrowie człowieka są przedmiotem licznych badań.

Rola fitynianów w diecie

Fityniany, mimo że często oskarżane o utrudnianie wchłaniania minerałów, pełnią również ważne funkcje prozdrowotne. Są potężnymi przeciwutleniaczami, co oznacza, że mogą chronić organizm przed uszkodzeniami spowodowanymi przez wolne rodniki, zapobiegając tym samym rozwojowi wielu chorób, w tym niektórych nowotworów.

Korzyści zdrowotne

  • Działanie antyoksydacyjne: Kwas fitynowy wykazuje silne właściwości antyoksydacyjne, które mogą chronić nasiona przed degradacją, a także mogą zmniejszać ryzyko wystąpienia raka jelita grubego i chronić przed innymi chorobami zapalnymi jelit. Dodatkowo, jego obecność w żywności może ograniczać peroksydację lipidów, zapobiegając psuciu się żywności, co obejmuje przebarwienia, gnicie i syneresis (Graf & Eaton, 19901).
  • Potencjalne działanie ochronne: Badania wskazują, że kwas fitynowy może zmniejszać ryzyko niektórych nowotworów, wspierać zdrowie serca oraz pomagać w zarządzaniu kamieniami nerkowymi i niektórymi chorobami serca (Silva & Bracarense, 20162)).

Wyzwania związane z fitynianami

  • Wpływ na biodostępność minerałów: Jednym z głównych wyzwań związanych z fitynianami jest ich zdolność do obniżania biodostępności ważnych minerałów, takich jak cynk, wapń i żelazo. Tworzą one nierozpuszczalne sole w przewodzie pokarmowym, co utrudnia ich przyswajanie (Zhou & Erdman, 19953)).
  • Wpływ na trawienie i wchłanianie składników odżywczych: Interakcje kwasu fitynowego z innymi składnikami diety mogą ograniczać trawienie i wchłanianie białek oraz skrobi, co może prowadzić do niższej retencji azotu i łagodniejszego wzrostu glikemii w fazie absorpcyjnej (Szkudelski, 19974))

Strategie minimalizowania negatywnego wpływu fitynianów

  • Namaczanie – Proces namaczania nasion, ziaren i orzechów przez noc może znacząco obniżyć zawartość fitynianów.
  • Kiełkowanie – Kiełkowanie nie tylko obniża poziom fitynianów, ale również zwiększa zawartość składników odżywczych.
  • Fermentacja – Procesy fermentacyjne mogą redukować zawartość fitynianów w produktach, jak np. w ciemnym pieczywie czy fermentowanych napojach roślinnych.
Czytaj również:  Witaminy i minerały zimą – co jeść, aby być zdrowym?

Praktyczne wskazówki

Aby czerpać korzyści zdrowotne z fitynianów, nie eliminując ich całkowicie z diety, warto stosować zróżnicowane podejście do żywienia, włączając do diety różnorodne źródła białka, tłuszczów i węglowodanów, a także przygotowywać pokarmy w sposób maksymalizujący biodostępność składników odżywczych.

Podsumowanie

Choć kwas fitynowy może oferować korzyści zdrowotne, takie jak działanie antyoksydacyjne i ochrona przed chorobami, ważne jest, aby pamiętać o potencjalnym wpływie na biodostępność minerałów i wchłanianie składników odżywczych. Zrównoważona dieta, która uwzględnia różnorodne źródła składników odżywczych, może pomóc zminimalizować ewentualne negatywne skutki, jednocześnie wykorzystując korzystne właściwości fitynianów.

photo by bangaloredigitalmarket/pixabay

Źródła

  1. Graf, E., & Eaton, J. (1990). Antioxidant functions of phytic acid. Free Radical Biology & Medicine, 8(1), 61-69. Link do źródła
  2. Zhou, J. R., & Erdman, J. W. (1995). Phytic acid in health and disease. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 35(6), 495-508. Link do źródła
  3. Silva, E. O., & Bracarense, A. (2016). Phytic Acid: From Antinutritional to Multiple Protection Factor of Organic Systems. Journal of Food Science, 81(6), R1357-R1362. Link do źródła
  4. Szkudelski, T. (1997). Phytic acid – its influence on organism. Journal of Animal and Feed Sciences, 6, 427-438. Link do źródła

Polecane

buteleczka szklana z borasolem

Borasol płyn 0,3 g/1 g 200 g

Borasol płyn 0,3 g/1 g 200 g - Skuteczny Środek…

Czytaj więcej
Trzeci trymestr ciąży

Trzeci trymestr ciąży

Trymestr trwa od 29 tygodnia ciąży i jest okresem, w…

Czytaj więcej
Korzyści z jedzenia pomidorów

Dlaczego warto jeść pomidory?

Piękne, czerwone, soczyste i kuszące smakiem. To pomidory, które kojarzą…

Czytaj więcej
Dieta antywrzodowa

Dieta antywrzodowa – na problemy z żołądkiem

Wrzodami żołądka nazywamy uszkodzenia powstałe na ścianie żołądka, gdzie przyczyną…

Czytaj więcej
gabinet dietetyczny

Eksperci podpowiadają, jak założyć gabinet dietetyczny

Aby założyć gabinet dietetyczny, musisz określić usługi, które będziesz świadczyć,…

Czytaj więcej